سر ريزد وتا چنبر گردن بشويد واهتمام كند كه آب به جميع اجزاى سر وگردن جارى شود حتّى در بيخ مويها وپشت گوشها ومبالغه كند در دست ماليدن ، خصوصا هرگاه زن باشد نسبت به مويها ومحلّ گوشوارها ، وبعد از آن طرف راست را از سر شانه تا كف پا وميان انگشتان وزير بغل بشويد ، وبعد از آن طرف چپ را ، همچنين بشويد عورتين را با هر طرف كه خواهد بشويد وبهتر آن است كه نصف راست را با راست ونصف چپ را با چپ نيز بشويد ، وواجب نيست كه ابتدأ از بالا شويد ، به خلاف وضوء ، ومانع رسيدن آب را به بدن مانند انگشترى تنگ ازاله كند ، يا حركت دهد كه آب به زير آن برسد . سؤال خد [ 604 ] : كيفيّت غسل ارتماسى را بيان كنند ؟ جواب : بعد از نيّت وطهارت بدن چنان در آب فرو رود كه مجموع سر وبدن أو را آب گيرد با هم به دفعهء عرفى ولازم نيست كه وقت نيّت بيرون آب باشد ، هر چند كه بهتر است وچون در ميان آب نيّت كند چون سر در زير آب كند پاها را از زمين بردارد ودر زير آب به شكل ما هي باشد كه آب مجموع بدن أو را فراگيرد وبه هر تقدير در زير آب دماغ وگوش را با انگشتان نگيرد كه مانع رسيدن آب به گوشها وسر انگشتان ودماغ گردد - چنانكه عوام مىكنند ودست برنمىدارند - مگر بعد از بيرون آوردن « 1 » سر از آب ، واگر لنگ را محكم « 2 » بسته باشد سست كند وانگشتر تنگ را از دست بيرون آورد وهمچنين در ساير موانع رسيدن آب . سؤال خه [ 605 ] : غسل واجبي از براي نماز سنّت درست است يا نه ؟ وهمچنين بر عكس ؟ جواب : مانعى ندارد ، لكن در غسل غير جنابت - خواه واجب وخواه

--> ( 1 ) ب : آمدن . ( 2 ) الف ، ب ، د : سفت .